20:18 Xoves, 04 de Xuño de 2020
Terra e Tempo. Dixital Galego de pensamento nacionalista.

03-01-2020

Está claro que, xuridicamente, a resolución que dite a Xunta Electoral Central sobre o recurso presentado por PP e Ciudadanos sobre a inhabilitación do President da Generalitat ten que ser rexeitada

Inconstitucionalidade da inhabilitación do President da Generalitat

Valorar (10)

EDUARDO ÁLVAREZ


Hoxe reúnense os trece membros da Xunta Electoral Central para analizar o recurso presentado polo PP e Ciudadanos contra a resolución da Xunta Provincial de Barcelona que rexeitou a inelixibilidade sobrevida do President da Generalitat. O bipartito alega neste recurso como fundamento xurídico o artigo 6 da Lei electoral xeral, que recolle que son inelixíbeis “os condenados por sentenza, aínda que non sexa firme, por delitos... contra a Administración Pública ou contra as institucións do Estado cando na mesma se estabelecese a pena de inhabilitación absoluta ou especial ou de suspensión para o emprego ou cargo público...

Indican os recorrentes que o señor Torra encóntrase nesta situación e, en consecuencia, incorre en inelixibilidade sobrevida  polo que debe abandonar a presidencia da Generalitat. Mais, por outro lado, o artigo 67 do Estatut de Autonomía de Catalunya declara que o seu Presidentcesa por... condena penal firme que comporte a inhabilitación para o exercicio de cargos públicos. ¿Estamos diante dunha antinomia, isto é, dunha contradición irresolúbel entre estas dúas normas? Para o PP e Ciudadanos, movidos por intereses políticos e non xurídicos, prevalece o disposto na Lei electoral sobre o Estatut. Afirman que diversos alcaldes e concelleiros tiveron que abandonar o cargo por inelixibilidade sobrevida a causa de seren condenados por sentenza non firme. E isto é certo.

Despois da modificación da Lei electoral en 2011, operada coa finalidade de impedir o acceso dos abertzales condenados por sentencia non firme a cargos públicos, foron varios os concelleiros e alcaldes, entre eles dos propios partidos que promoveron esta reforma, que tiveron que cesar por este motivo. Pero, como deben saber tanto o señor Casado como a señora Arrimadas, pois ambos afirman posuír a licenciatura en Dereito, as antinomias poden ser de dous tipos: reais ou aparentes.

As primeiras son irresolúbeis e mostran a impericia do poder lexislativo que as aprobou. As segundas, en cambio, son numerosas en calquera ordenamento xurídico e resólvense por normas preestabelecidas e, en ausencia destas, pola xurisprudencia constitucional. E neste segundo caso é onde radica a interpretación xurídica correcta que se debe aplicar ao recurso sobre o que se vai pronunciar a Xunta Electoral Central no día de hoxe. As regras de interpretación das normas xurídicas no ordenamento español, como sabe o alumnado xa desde o primeiro curso de Dereito, figuran no artigo 3.1 do Código civil, que cita como criterios o gramatical ou literal, o sistemático, o histórico, o lóxico e o social.

Sobre todos eles, prevalece o sistemático, que impón a consideración do ordenamento xurídico como un todo orgánico para que as normas legais respondan ao fin supremo da xustiza aplicábel ás circunstancias de cada caso. E aquí é onde intervén o artigo 28 da Lei orgánica do Tribunal Constitucional, ao afirmar que, á hora de interpretar a legalidade e, por tanto, a aplicabilidade dunha norma do Estado ou das Comunidades Autónomas hai que considerar, ademais da propia Constitución, as leis ditadas para delimitar as competencias do Estado e as diferentes Comunidades ou para regular ou harmonizar o exercicio das competencias destas. É dicir, os Estatutos de Autonomía pertencen ao denominado pola doutrina e pola xurisprudencia Bloque de constitucionalidade, isto é, forman parte das normas que actúan de parámetro para interpretar outras normas e para medir a constitucionalidade ou inconstitucionalidade da totalidade do ordenamiento xurídico.

Desde moi pronto, o propio Tribunal Constitucional recoñeceu que os Estatutos de Autonomía integran o parámetro que se debe empregar para cualificar a aplicabilidade doutras normas en colisión. Este Tribunal introduciu o concepto “bloque de constitucionalidade” na sentenza 10/1982, de 23 de marzo, afirmando rotundamente que este bloque está formado esencialmente pola Constitución e os Estatutos de Autonomía. Segundo isto, os EEAA sitúanse materialmente nun rango superior ao resto das leis orgánicas e ordinarias e adquiren, segundo denominación de García de Enterría, a condición de “leis constitucionais secundarias” e, na terminoloxía de Kelsen, forman parte da “Constitución total”, e como tales serven tamén de medida da validez das leis do Estado. A esta consideración material de xerarquía superponse tamén a situación formal en que coinciden a Constitución e os Estatutos, pois, como afirmaba F. Rubio Llorente, ambos, como normas constitucionais que son, resultan indispoñíbeis para o lexislador ordinario, dado que este nin puido por si mesmo aprobar os Estatutos, nin pode hoxe sen o concurso de vontade allea, dadas as previsións neles contidas para a súa reforma, modificalos nin derrogalos.

Está claro que, xuridicamente, a resolución que dite a Xunta Electoral Central sobre o recurso presentado por PP e Ciudadanos sobre a inhabilitación do President da Generalitat ten que ser rexeitada porque, segundo require o Estatut, tería que existir sentenza condenatoria firme, que non é o caso. Mais, como vén acontecendo habitualmente, os órganos encargados de resolver estes asuntos adoitan basearse máis en criterios políticos que de xustiza.
En conclusión, a resolución que consista na inhabilitación do señor Torra devén inconstitucional como sucede tamén coa reforma do ano 2011 da Lei electoral propiciada polo PP, PSOE e UPyD por impedir o dereito de sufraxio pasivo a cidadáns presuntamente inocentes e por limitar, alén disto, o dereito de sufraxio activo daqueles cidadáns da circunscrición electoral que votaron por esta persoa declarada inelixíbel.
Ademais de conculcar o dereito constitucional español, esta reforma resulta contraria tamén ao Convenio Europeo de Dereitos Humanos, cuxo marco normativo ao respecto se encontra no artigo 3 do Protocolo Primeiro do Convenio Europeo para a protección dos Dereitos Humanos e das Liberdades Fundamentais, feito en París, o 20 de marzo de 1952, na xurisprudencia do Tribunal Europeo de Dereitos Humanos e mais no Código de boas prácticas en materia electoral adoptado pola Comisión Europea para a Democracia polo Dereito na súa LII sesión plenaria celebrada en Venecia en outubro de 2002.

Esta Comisión do Consello de Europa proclama como primeiro principio do patrimonio electoral europeo o sufraxio universal e entre os límites que cita para a privación do dereito de sufraxio activo a pasivo, no seu apartado 1.1.d.iv, indica que "deberá estar motivada por unha prohibición baseada na saúde mental ou por sentenza firme penal por delitos graves. Finalmente, tamén podemos recorrer a xurisprudencia comparada existente sobre este asunto que nos ocupa. O Tribunal Constitucional italiano resolve unha cuestión de inconstitucionalidade sobre a Lei 55/1990, na que se estabelecía a inelixibilidade para as eleccións rexionais, comunais, provinciais e circunscripcionais (eleccións administrativas) de quen fose condenado, non necesariamente por sentenza firme, ou de quen estivese imputado por algún dos delitos que prevía esta lei, de notábel gravidade, como a asociación de tipo mafioso.

Resulta claro que o obxectivo da lei era tutelar o bo funcionamento das administracións públicas e a libre determinación dos órganos electivos, bens xurídicos da máxima importancia en democracia e que se vían ameazados pola infiltración do crime organizado de selo mafioso nos entes locais. Pois ben, a Corte Costituzionale italiana, en sentenza 141/1996,  de  23  de  abril  de  1996, resolve en contra da inelixibilidade establecida pola lei ao observar unha grave contradición interna na norma. En efecto, constata que se a mesma situación de condena se producise respecto de quen é xa elixido, a consecuencia non consiste en declaralo inelixíbel, medida irreversíbel, senón na suspensión do mandato até que finalice o proceso xudicial. Falla a proporcionalidade da medida, ao non utilizarse o medio menos lesivo para a obtención da fin lexítima. Á vista do anterior, conclúe a Corte Constitucional italiana que só por sentenza firme poden seren excluídos os cidadáns da concorrencia electoral.

Engade o teu comentario:

Os campos marcados con* son obrigatorios.







© Fundación Bautista Álvarez de Estudos Nacionalistas
Terra e Tempo (ISSN 1575-5517)
Avenida de Lugo, 219, 1º, 15703 • Santiago de Compostela • Galiza
981 57 02 65 – info#code#terraetempo#code#gal

A Fundación recibiu unha axuda da Deputación da Coruña na convocatoria de 2018 para a mellora da utilidade de páxina web. Deputación da Coruña